دوشنبه 6 تير 1300 / 27 ژوئن 1921 / 20 شوال 1339 * ديدگاه مردم ايران درباره انگليس « آرميتاژ اسميت » ، مستشار مالى انگليس در ايران گزارش داد : لازم است كه احساس نارضايتى گسترده عليه هرچيز انگليسى در حال حاضر درك شود ، قرارداد ايران و انگليس كليه افرادى را كه عقايد آزادىخواهانه داشتند ، منزجر كرد و دولت سابق [ دولت سيد ضياء الدين طباطبايى ] ، كه مردم آن را پروردهء انگليسىها مىپنداشتند ، كليه محافظه‌كاران را به خشم آورده است . البته ، تبليغات روسى هم به اين طرز فكر دامن مىزند . 1 [ تصوير ] سيد ضياء الدين طباطبايى * قرنطينه در آستارا امروز چهل و يك نفر ايرانى ، بدون تذكره 2 از آستاراى روس به ايران وارد شدند در حالى كه ، شش نفر از آنان بيمار و دو نفر از اين بيماران به و با مبتلا بودند . همه اين افراد در آستارا 3 تحت قرنطينه 4 نگه‌داشته شدند . دكتر محمد خان از آستارا طى تلگرافى به رئيس مجلس حفظ الصحه 5 اعلام كرد كه هيچ امكاناتى براى كمك به اين افراد در اختيار ندارند . 6 * ورود يك كشتى جنگى به آستاراى روسيه يك كشتى جنگى روسى در آستاراى روسيه لنگر انداخت . متعاقب ورود اين كشتى روس‌ها پل سرحدى ايران و روس را بسته و از عبور و مرور اهالى جلوگيرى كردند . خبرهايى كه از روسيه مىرسيد حاكى از آن بود كه ، روس‌ها در آستاراى روسيه مشغول سربازگيرى هستند و يك هزار نفر نيروى نظامى را نيز به پست مرزى « مينوار » اعزام كرده‌اند . 7

--> ( 1 ) . The Report by Armitage - Smith in Norman to Curzon , 27 June 1921 , Fo 416 / 68 . ( 2 ) . تذكره : پاسپورت و گذرنامه را در آن روزگار تذكره مىگفتند . ( 3 ) . نام بندر و مركز تجارتى در غرب درياى خزر مىباشد و در مصب رودى به همين نام . اين شهر را رود آستارا به دو بخش تقسيم مىكند ، بخش شمالى ، آستاراى روسيه و بخش جنوبى آستاراى ايران است . ( 4 ) . قرنطينه : قرنطين . جايى كه در آن مسافران و عابران را مورد بازرسى قرار مىدهند و از ورود بيماران جلوگيرى به عمل مىآورند اين كلمه از واژه فرانسوى « كاران‌تن » ( Quran taine ) ، گرفته شده است . ( 5 ) . بهداشت . آن علمى كه از پيدايش بيمارىها پيشگيرى كند . در قديم به ادارهء بهداشت ، اداره حفظ الصحه مىگفتند . ( م ) . ( 6 ) . تلگراف دكتر محمد خان از آستارا به رئيس مجلس حفظ الصحه دولتى ، 6 / 4 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 32 ، پ 6 ، ص 37 . ( 7 ) . تلگراف كارگزار اردبيل به وزير خارجه ، 11 / 4 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 1 / 15 ، پ 45 ، ص 7 .